Obecne wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia, amerykańskie CDC (Center for Desease Control) oraz Academy of Breastfeeding Medicine zalecają wylewanie resztek mleka pozostałych w butelce. Rekomendacje te nie wynikały jednak z dokładnych mikrobiologicznych dowodów z badań nad rzeczywistym karmieniem dzieci.  (Czy naprawdę tak trudno było zrobić takie badania?...) 

Te zalecenia nakładają znaczny ciężar finansowy i emocjonalny na 78 milionów rodzin na całym świecie, które karmią swoje dzieci z butelki.

Po drugiej stronie stoją Mamy, które odciągają pokarm laktatorem nocami, wyrywając sobie resztki snu, lub w ciągu dnia próbując jednocześnie spełniać kilka innych swoich ról.

Za każdą porcją odciągniętego mleka stoją też godziny spędzone na sterylizacji, myciu, składaniu.

Za każdym odciągniętym pokarmem znajdziemy mniej lub bardziej wyczerpaną Mamę. 

Te restrykcyjne zalecenia są znaczną uciążliwością dla Mam. 

A maluch karmiony na żądanie nie zawsze przecież chce zjeść taką porcję, jaką przygotował mu rodzic.

Aż 46% ankietowanych rodziców wylewa resztki mleka codziennie, chociaż 84% przyznaje, że zatrzymałoby je na później, gdyby tylko wiedzieli, że jest to bezpieczne. Wylewanie mleka – szczególnie własnego, odciąganego z takim trudem – to ogromny stres i wyzwanie finansowe.

Najnowsze badanie, które może zmienić wytyczne 

Badanie przeprowadzono w okresie od stycznia 2023 do lutego 2024 roku, łącząc ogólnoświatową ankietę internetową z laboratoryjną analizą próbek w Hanowerze w Niemczech. Miało ono charakter dwuetapowy: najpierw oceniono obciążenie emocjonalne i praktyki 1056 rodziców, a następnie przeprowadzono prospektywne badanie kohortowe na próbkach mleka od 44 zdrowych niemowląt. Analiza mikrobiologiczna polegała na pomiarze wzrostu bakterii przed karmieniem oraz do 24 godzin po nim, przy przechowywaniu mleka w temperaturze 4°C i 20°C.

Co sprawdzili naukowcy?

Badacze postanowili zweryfikować ten temat dwutorowo:

• Ankieta wśród rodziców: Sprawdzili, jak wygląda codzienna praktyka i jak zalecenia wpływają na emocje oraz portfele ponad 1000 rodziców (99% stanowiły mamy).

• Badanie mikrobiologiczne w laboratorium: Zbadali próbki mleka (zarówno kobiecego, jak i modyfikowanego) od mam 44 zdrowych niemowląt z Hanoweru w wieku 0–12 miesięcy. Mierzyli ilość bakterii (CFU/ml) przed karmieniem, tuż po nim oraz po 4, 8 i 24 godzinach przechowywania w lodówce (4°C) i w temperaturze pokojowej (20°C).

Wyniki: Bakterie wcale nie namnażają się tak szybko!

• Mleko kobiece: Zgodnie z przewidywaniami, poziom bakterii wzrastał tuż po karmieniu (z powodu kontaktu z buzią dziecka), ale nie wykazywał istotnego wzrostu po 4 ani po 8 godzinach – niezależnie od tego, czy stało w temperaturze pokojowej (20°C), czy trafiło do lodówki (4°C). 

• Mleko modyfikowane: Wykazało analogiczną stabilność. Po początkowym skoku ilości bakterii po kontakcie ze śliną niemowlęcia, ich poziom pozostawał stabilny przez kolejne 4 do 8 godzin w obu temperaturach.

• Kiedy pojawiało się zagrożenie? Znaczący, niebezpieczny wzrost bakterii odnotowano dopiero po 24 godzinach przechowywania w temperaturze pokojowej.

Ograniczenia i uwagi

Zgodnie z badaniem, poziom bakterii w niedopiętym mleku pozostaje na bezpiecznym poziomie przez 4 do 8 godzin w temperaturze pokojowej oraz w lodówce.

Bazując na wiedzy z badania, Rodzic mógłby wydłużyć czas podania napoczętego mleka nawet do 8 lub więcej godzin. 

Zaprezentowane badanie nie przeszło jeszcze pełnej recenzji naukowej (tzw. peer-review). Oznacza to, że zanim wyniki zostaną oficjalnie uznane przez środowisko medyczne, inni niezależni eksperci muszą dokładnie sprawdzić zastosowaną metodologię i wyciągnięte wnioski.

W konsekwencji oficjalne zalecenia instytucji zdrowotnych na ten moment nie uległy zmianie. W praktyce ostateczna decyzja i odpowiedzialność za to, czy podasz dziecku resztkę mleka z poprzedniego karmienia, jak zawsze spoczywa po stronie rodziców — dlatego warto podchodzić do takich zmian z wyczuciem i rozwagą.

źródło:

Leftover Infant Milk After Bottle Feeding: Parental Practices and Microbiological Findings

Autorzy: Anna Zychlinsky Scharff, Ludwig Sedlacek, Ariana de Oliveira Mekonnen, Ioannis Liolios, Simon Ritter, Franziska Fuchs, Christine Happle

Identyfikator cyfrowy (DOI): https://doi.org/10.64898/2026.02.13.26346179

Status publikacji (Preprint):

Praca ma status preaprintu i nie została jeszcze poddana recenzji naukowej (ang. peer-review). Przedstawia ona wstępne wyniki nowych badań medycznych, które nie zostały oficjalnie zweryfikowane przez niezależnych ekspertów, w związku z czym nie należy stosować ich jako bezpośrednich wytycznych w praktyce klinicznej.