Czekasz na dziecko w 2026 roku? Przygotuj się na duże zmiany. Od 6 maja 2026 r. zacznie obowiązywać nowy Standard Opieki Okołoporodowej (opublikowany w listopadzie 2025). Czy polskie szpitale są gotowe na „podmiotowość kobiety”? I czy obietnice dotyczące wsparcia w karmieniu piersią to realna pomoc, czy tylko ładnie brzmiące zapisy na papierze? Sprawdzamy.

Jako szkoła rodzenia i poradnia laktacyjna, śledzimy te zmiany z zapartym tchem. Nowy standard to dokument, który określa, jakiej opieki możesz oczekiwać od lekarza i położnej – w ciąży, na sali porodowej i w połogu.

Oto najważniejsze punkty, które przyszli Rodzice powinni znać.

1. Kobieta i rodzina w centrum – koniec z presją?

Nowy standard kładzie ogromny nacisk na podmiotowość. System ma przestać być „maszyną do rodzenia”, a stać się wsparciem dla rodziny.

• Ojciec dziecka jako samodzielny uczestnik: W przepisach ojciec przestaje być tylko „osobą bliską, która może być obecna”. Teraz jest wprost wymieniony jako adresat edukacji przedporodowej. To sygnał, że połóg i opieka nad dzieckiem to sprawa obojga rodziców, a system ma obowiązek przygotować partnera do aktywnego wspierania Cię w porodzie i laktacji.

• Położna jako „kotwica” opieki: Jej rola rośnie. To ona prowadzi poród fizjologiczny, a lekarz wkracza dopiero przy komplikacjach. Co ważne, standard nakazuje ciągłość opieki – Twoja położna POZ staje się kluczową postacią, która ma Cię przeprowadzić przez chaos pierwszych dni w domu.

2. Standard wsparcia laktacyjnego: Co mówią przepisy?

W zakresie karmienia piersią nowy standard wprowadza zapisy, o które środowiska pro-laktacyjne walczyły od lat:

• 2 godziny „Skóra do skóry” bez żadnych „ale”: To już nie jest tylko rekomendacja. To obowiązek. Nawet po cięciu cesarskim lub porodzie zabiegowym, jeśli stan zdrowia na to pozwala, dziecko ma trafić na Twoją klatkę piersiową. Rutynowe ważenie i mierzenie? Musi poczekać, aż nacieszycie się sobą. To świetny krok!

• Ocena wędzidełka u noworodka: To absolutna nowość! Każdy noworodek ma mieć ocenioną budowę wędzidełka języka pod kątem możliwości prawidłowego ssania piersi. To również bardzo dobry krok, jednak sprawa rozbija się o to, czy zasoby personalne szpitala oraz wykształcenie specjalistów pozwoli na realne wykonanie tego postanowienia. Prawidłowa ocena wędzidełka wymaga kompetencji zdobywanych na drodze odpowiednich szkoleń. 

• Pobieranie siary przy separacji: Jeśli Ty i dziecko zostaniecie rozdzieleni ze względów medycznych, personel ma obowiązek pomóc Ci pobrać siarę i niezwłocznie przekazać ją maluchowi. To świetny krok! Ważne, aby Mama pozostała w tym procesie podmiotowa! Nie ma miejsca na znamiona przemocy fizycznej podczas pobierania siary, na gaslightning, na krytykę, na odbieranie mocy. Ten proces powinien być przeprowadzony z czułością i poszanowaniem ciała i podmiotowości Mamy.

3. Krytycznym okiem: Czy laktacyjne obietnice to „wishful thinking”?

Jako praktycy musimy jednak postawić sprawę jasno: sam przepis nie karmi dziecka. Zapis w standardzie mówiący o „dostarczaniu matce informacji spójnych i zgodnych z aktualną wiedzą na temat laktacji” brzmi pięknie, ale na oddziałach położniczych wciąż brakuje... ludzi i infrastruktury.

Dlaczego nowy standard w zakresie laktacji może być „pobożnym życzeniem”?

1. Brak specjalistów: Standard nakłada na położne obowiązek rozwiązywania problemów laktacyjnych, ale polski system nie zapewnia kształcenia na referencyjnym poziomie wyznaczanym od wielu lat przez polski certyfikat CDL lub miedzynarodowy certyfikat IBCLC (ten najbardziej prestiżowy). 

2. Luka kompetencyjna: Choć standard każe oceniać wędzidełko, wielu pracowników medycznych nie przeszło aktualnych szkoleń z zakresu nowoczesnej ankyloglosji (krótkiego wędzidełka). Boimy się, że ocena może być pobieżna lub błędna.

3. Brak sprzętu: O ile laktatory na oddziałach są obecne od czasów ostatniej nowelizacji standardu, o tyle nie zdarza się praktycznie słyszeć o kobietach, które do tych laktatorów otrzymały prawidłowo dobrane lejki - czyli takie od rozmiarów nawet 12 mm. 

Bez realnych nakładów na edukację personelu i nowoczesny sprzęt, standard pozostanie listą życzeń, a ciężar walki o laktację nadal będzie spoczywał na Twoich barkach (i prywatnych wizytach doradczyń).

4. Co to zmienia dla Ciebie (przyszłem Mamy) w praktyce? (Twoja checklista)

Mimo krytyki, nowy standard daje Ci narzędzia do walki o swoje prawa. Teraz możesz wymagać:

• Wnioskowania o ocenę wędzidełka

• Edukacji okołoporodowej również Partnera 

• Nieprzerwanego kontaktu Skin to Skin przez dwie godziny po porodzie

• Pomocy w pobraniu siary, jeśli maluszek jest od Ciebie oddzielony

Podsumowanie: Bądź swoją najlepszą rzeczniczką

Nowy Standard Opieki Okołoporodowej 2026 to krok w stronę czułości i szacunku. Jednak dopóki system nie „nadgoni” przepisów, najważniejsza jest Twoja wiedza.

Zapraszamy Cię na darmowy webinar "Jak przygotować się do karmienia piersią" oraz na zajęcia do Szkoły Rodzenia Wróżka Cycuszka (stacjonarnie w Poznaniu)